بست و گوشه بسته بندی

در دنیای صنعت و بسته‌بندی، بست و گوشه بسته‌بندی به عنوان دو مورد از ابزار آلات بسته بندی کلیدی برای ایمن‌سازی محموله‌ها و جلوگیری از آسیب‌دیدگی آن‌ها شناخته می‌شوند. این قطعات که در ظاهر ساده به نظر می‌رسند، نقشی اساسی در محافظت از کالاهای سنگین و حجیم در هنگام حمل‌ونقل و انبارداری ایفا می‌کنند. برای نمونه, در پالت‌بندی محصولات در انبارها یا کارخانه‌ها, استفاده از تسمه‌های بسته‌بندی همراه با بست‌های محکم و گوشه‌های محافظ به جلوگیری از جابجایی بار و له‌شدن لبه‌های کارتن‌ها کمک می‌کند. هرچند قیمت نوار بسته بندی بعبارتی چسب و لوازم بسته بندی نسبتاً پایین است و برای بسته‌بندی‌های سبک کاربرد دارد، اما برای مهار مطمئن بارهای سنگین نمی‌توان تنها به آن اکتفا کرد. در چنین مواردی، وجود بست فلزی یا پلاستیکی و گوشه‌های محافظ ضروری است تا بسته‌بندی استحکام کافی را داشته باشد. در ادامه، به معرفی انواع بست‌های تسمه و گوشه‌های بسته‌بندی و کاربردهای صنعتی آن‌ها می‌پردازیم.

در حال نمایش یک نتیجه

بست و گوشه بسته بندی

بست تسمه بسته‌بندی چیست؟

این بست که اصطلاحاً بست تسمه نام دارد، قطعه‌ای است که برای اتصال محکم دو سر تسمه بسته‌بندی به یکدیگر به کار می‌رود. به عبارت دیگر، پس از اینکه تسمه دور بسته یا پالت کشیده شد، این بست نقش قفل‌کننده تسمه را ایفا می‌کند و از باز شدن یا شل شدن آن جلوگیری می‌نماید. بست‌ها بسته به جنس تسمه (فلزی یا پلاستیکی) در انواع و اندازه‌های مختلفی تولید می‌شوند. رایج‌ترین سایزهای مصرفی این بست‌ها ۱۳، ۱۶، ۱۹ و ۳۲ میلی‌متر هستند. هر یک از این ابعاد برای تسمه‌ای با همان عرض استفاده می‌شود. تولید بست فلزی تسمه نیز بر اساس همین استانداردها صورت می‌گیرد؛ به طوری که کارخانه‌ها انواع بست فلزی را متناسب با سایز تسمه‌های PP، PET یا فلزی عرضه می‌کنند. جنس بست‌ها معمولاً از فلز (فولاد معمولی، گالوانیزه یا استیل ضدزنگ) یا پلاستیک فشرده مقاوم است. انتخاب نوع بست بسته به وزن و حساسیت محموله صورت می‌گیرد؛ برای بارهای بسیار سنگین معمولاً از بست فلزی تسمه (مثلاً جنس فولادی گالوانیزه) استفاده می‌شود و برای بسته‌های سبک‌تر یا زمانی که مقاومت در برابر زنگ‌زدگی مهم است، بست استیل گزینه مناسبی است. همچنین برای تسمه‌های پلاستیکی (مانند تسمه پلی‌پروپیلن) گاهی از بست تسمه ای پلاستیکی استفاده می‌شود که از جنس پلاستیک صنعتی بوده و بدون نیاز به ابزار خاص، با قفل‌شونده‌های داخلی تسمه را نگه می‌دارد.

انواع بست‌ها (فلزی و پلاستیکی)

نمونه‌ای از بست فلزی تسمه باز و نوع مفتولی که برای محکم کردن تسمه بسته بندی به کار می‌رود. بست‌های تسمه تنوع زیادی در شکل و طراحی دارند. انواع فلزی این بست‌ها شامل مدل‌های باز، بسته (پیچیده) و مفتولی هستند. بست فلزی باز شبیه یک تکه حلقه کوتاه U-شکل است که تسمه درون آن قرار گرفته و سپس دو سر بست توسط دستگاه پرس، پرچ می‌شوند. نوع بسته یا پیچیده، به صورت یک حلقه کامل است که تسمه از داخل آن عبور کرده و با پرس کردن، بست دور تسمه محکم می‌شود. نوع مفتولی (که شکلی شبیه سگک چهارگوش دارد) بیشتر برای تسمه‌های پلاستیکی با روش دستی استفاده می‌شود؛ تسمه از داخل این بست پلاستیکی بسته بندی رد شده و با کشیدن تسمه، اصطکاک ایجاد شده در بست، تسمه را قفل می‌کند. بست‌های فلزی معمولاً با انبر تسمه کش یا دستگاه پرس مخصوص، پس از کشیدن تسمه روی بسته، پرس و محکم می‌شوند. در مقابل، برخی بست‌های پلاستیکی یا مفتولی امکان بسته شدن بدون دستگاه و تنها با کشش دستی تسمه را دارند که برای بسته‌بندی‌های سبک‌تر کاربرد دارد. از نظر جنس، بست‌های فلزی از ورق فولادی تولید می‌گردند و می‌توانند دارای پوشش روغنی برای روانکاری، گالوانیزه برای مقاومت در برابر زنگ‌زدگی، یا از جنس استیل ضدزنگ باشند. بست‌های پلاستیکی نیز از پلیمرهای مهندسی ساخته می‌شوند که توان تحمل کشش تسمه را داشته باشند.

سایزها و استحکام بست‌های تسمه

این بست‌ها در اندازه‌های گوناگون عرضه می‌شوند تا با پهنای تسمه‌های مختلف سازگار باشد. همان‌طور که اشاره شد سایزهای استاندارد شامل 13، 16، 19 و 32 میلی‌متر است. به عنوان مثال، بست تسمه 16 میلی‌متری برای تسمه‌هایی به همین عرض استفاده می‌شود. هرچه عرض و ضخامت تسمه و بست بیشتر باشد، استحکام اتصال نیز بالاتر خواهد بود. در کاربردهای صنعتی سنگین مانند بسته‌بندی محصولات حجیم یا فلزات، معمولاً از بست‌های بزرگ‌تر و ضخیم‌تر استفاده می‌شود. شکل طراحی بست نیز بر میزان تحمل وزن تاثیر دارد؛ برای نمونه بست‌های مفتولی ضخیم نسبت به بست‌های تخت نازک می‌توانند تنش بیشتری را تحمل کنند. در سال‌های اخیر، با بهبود فناوری ساخت، کیفیت و تنوع در بست تسمه ای فلزی افزایش یافته است. حتی برخی تولیدکنندگان داخلی با به‌کارگیری فولادهای آلیاژی، بست‌هایی با مقاومت کششی بالا تولید کرده‌اند که برای صنایع سنگین مناسب‌اند. همچنین، بست تسمه ای استیل (استنلس استیل) برای صنایعی مانند مواد غذایی و دارویی که بسته‌بندی آن‌ها در معرض رطوبت قرار دارد، بسیار پرکاربرد شده است زیرا دچار زنگ‌زدگی نمی‌شود.

به طور کلی، انتخاب بست مناسب باید با در نظر گرفتن جنس تسمه، وزن کالا و شرایط محیطی انجام شود تا اتصال تسمه مطمئن و پایدار بماند.

گوشه بسته‌بندی و نبشی محافظ لبه کارتن

گوشه‌های بسته‌بندی ابزار مکمل تسمه‌ها هستند که برای محافظت از لبه‌ها و گوشه‌های کارتن یا محموله در برابر فشار تسمه به کار می‌روند. هنگام تسمه کشی یک جعبه یا چیدن کارتن‌ها روی پالت، اگر تسمه بدون محافظ استفاده شود ممکن است به دلیل کشش بالا، لبه‌های کارتن له شده یا پاره شوند. این گوشه‌های محافظ که اغلب از جنس پلاستیک یا مقوا ساخته می‌شود، بین تسمه و لبه کارتن قرار می‌گیرد و نقش سپر را ایفا می‌کند تا نه تسمه به کارتن آسیب بزند و نه لبه تیز کالا موجب بریدن تسمه شود. گوشه پلاستیکی بسته بندی یکی از رایج‌ترین انواع این محافظ‌ها است که از مواد پلاستیکی با دوام (معمولاً پلی‌اتیلن یا پلی‌پروپیلن) تولید می‌شود. این قطعات پلاستیکی کوچک به شکل زاویه 90 درجه طراحی شده‌اند و دارای شیاری برای قرار گرفتن تسمه هستند؛ بدین ترتیب تسمه را در گوشه محکم نگه داشته و مانع لغزش آن می‌شوند.

کاربرد گوشه‌های پلاستیکی مشکی‌رنگ در پالت‌بندی: این نبشی‌ها زیر تسمه قرار گرفته و از له‌شدن لبه‌های کارتن‌ها جلوگیری می‌کنند. گوشه‌های پلاستیکی در اندازه‌ها و طرح‌های مختلفی عرضه می‌شود. دو سایز پرمصرف این قطعه، ابعاد 3×3 سانتی‌متر برای بسته‌های کوچک و 5×5 سانتی‌متر برای بسته‌های بزرگ‌تر است. رنگ معمول آن‌ها سفید یا مشکی بوده که از نظر جنس تفاوتی ندارند و بیشتر جنبه تمایز ظاهری دارند. پلاستیک به کار رفته در ساخت این گوشه‌ها دارای مقاومت بالایی در برابر ضربه و فشار تسمه است و در عین حال وزن سبکی دارد. این نبشی پلاستیکی محافظ تسمه باعث می‌شود فشار ناشی از تسمه روی سطح بزرگ‌تری توزیع شود و از بریده شدن کارتن یا آسیب به محصول جلوگیری گردد.

علاوه بر نوع پلاستیکی، نوع مقوایی یا فیبری این محافظ‌ها نیز کاربرد گسترده‌ای در صنایع دارد که به آن محافظ گوشه مقوایی (نبشی مقوایی) گفته می‌شود. این قطعات مقوایی معمولاً به شکل پروفیل‌های L مانند از مقوای چندلایه فشرده ساخته می‌شوند و در طول‌های مختلف (مثلاً ارتفاع جعبه یا پالت) قابل استفاده‌اند. گوشه کارتن نه تنها از له‌شدن لبه‌های کارتن جلوگیری می‌کند، بلکه استحکام کلی چیدمان کارتن‌ها را نیز افزایش می‌دهد و با ایجاد ستون‌های مقاوم در کنج‌ها، مانع فروپاشی یا جابه‌جایی بار می‌شود. این قطعات مقوایی به دلیل جنس بازیافتی و قیمت مناسب، گزینه‌ای پرطرفدار برای صنایع کاشی، سرامیک, شیشه و چوب هستند. شکل و طول این نبشی‌ها بسته به نیاز قابل انتخاب است و معمولاً با چسب یا تسمه آن را در جای خود ثابت می‌کنند.

نام‌ها و انواع گوشه‌های محافظ

گوشه‌های محافظ بسته‌بندی ممکن است در بازار با اسامی مختلفی شناخته شوند. برای نمونه، برخی فروشندگان به گوشه‌های پلاستیکی کوچک اصطلاحاً بست گوشه محافظ کارتن می‌گویند. همین محصول گاهی گوشه گیر کارتن یا نبشی لبه کارتن نیز نامیده می‌شود. در هر صورت، وظیفه اصلی همه این قطعات محافظ، یکسان است: حفاظت از لبه‌های بسته‌بندی در برابر تنش‌های تسمه کشی و جابجایی. شرکت‌های تامین‌کننده ملزومات بسته‌بندی مانند فرد پک (fardpack.com)، انواع بست‌ها و گوشه‌های بسته‌بندی را در سبد محصولات خود دارند و متناسب با نیاز صنایع مختلف عرضه می‌کنند. به عنوان مثال، این شرکت‌ها بست‌های فلزی سایز 16 و 19 میلی‌متری برای تسمه پلاستیکی یا فلزی، و نیز گوشه‌های پلاستیکی مخصوص تسمه کشی پالت را تأمین می‌نمایند. با مراجعه به وب‌سایت چنین تامین‌کنندگانی می‌توان اطلاعات کاملی درباره مشخصات فنی تسمه، بست و گوشه‌های محافظ به‌دست آورد.

به طور کلی، بست و گوشه بسته‌بندی در کنار یکدیگر ایمنی و استحکام بسته‌بندی‌های صنعتی را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهند.

کاربردهای صنعتی بست و گوشه بسته‌بندی

بست و گوشه بسته‌بندی به طور گسترده در صنایع مختلف برای افزایش ایمنی و پایداری محموله‌ها به کار می‌روند. در ادامه به برخی از مهم‌ترین کاربردهای صنعتی این ابزارها اشاره می‌کنیم:

  1. صنایع تولیدی و کارخانه‌ها: در خطوط تولید کارخانجات، محصولات سنگین (مانند لوازم خانگی بزرگ، قطعات خودرو، ماشین‌آلات و …) پس از بسته‌بندی معمولاً روی پالت قرار گرفته و با تسمه فلزی یا پلاستیکی مهار می‌شوند. در این فرایند، گیره تسمه تضمین می‌کند که تسمه تحت تنش‌های حمل‌ونقل باز نشود و گوشه‌های محافظ از وارد آمدن فشار تسمه به محصول جلوگیری می‌کنند. برای مثال، در بسته‌بندی یک یخچال صنعتی یا ماشین لباسشویی جهت صادرات، استفاده از چندین تسمه همراه با بست و گوشه بسته‌بندی موجب می‌شود دستگاه درون جعبه کاملاً ثابت بماند و کارتن آن آسیب نبیند.
  2. پالت‌سازی و انبارداری: هنگام چیدن کارتن‌های متعدد روی پالت، تسمه کشی یکی از روش‌های معمول برای یکپارچه کردن بار است. در این کاربرد، گوشه‌های پلاستیکی یا مقوایی نقش نبشی محافظ کارتن را ایفا می‌کنند تا چهارگوشه پالت در اثر کشش تسمه خرد نشود. همچنین بسته‌های روی پالت، با تسمه و بست محکم شده و آماده جابجایی توسط لیفتراک یا جرثقیل می‌گردد. بسیاری از کارخانجات کاشی و سرامیک، کارگاه‌های چوب‌بری و صنایع شیشه از گوشه و تسمه برای بسته‌بندی پالت محصولات خود بهره می‌گیرند
  3. حمل‌ونقل مواد سنگین و ویژه: در صنایع فلزی و ساختمانی، اقلامی مانند تیرآهن، میلگرد، لوله‌های فلزی، ورق‌های بزرگ یا بسته‌های سنگ (سنگ نما و سرامیک) معمولاً با تسمه‌های فلزی مهار می‌شوند. در این موارد بست فلزی تسمه مقاومت کششی کافی برای نگهداشتن بار سنگین را فراهم می‌کند و گوشه‌های محافظ (اغلب از نوع مقوایی ضخیم یا پلاستیک خیلی مستحکم) از له‌شدن لبه‌های کالا جلوگیری می‌نمایند. حتی در حمل‌ونقل کالاهای خطرناک و شیمیایی نیز برای جلوگیری از تکان خوردن یا افتادن مخازن، از ترکیب تسمه و نبشی استفاده می‌شود. مزیت بست و گوشه بسته‌بندی در این کاربردها، ایجاد یک سیستم بسته‌بندی انعطاف‌پذیر ولی بسیار مقاوم است که می‌تواند ضربات و لرزش‌های مسیر را مهار کند.
  4. صنایع غذایی و دارویی: هرچند محصولات این صنایع اغلب وزن زیادی ندارند، اما در بسته‌بندی پالت‌های حاوی تعداد زیادی جعبه نیز به‌کارگیری تسمه به همراه گوشه‌های محافظ مرسوم است. این کار جلوی سقوط یا کج شدن جعبه‌ها در انبار را می‌گیرد و یکپارچگی محموله را حفظ می‌کند. ضمن اینکه با استفاده از بست و گوشه بسته‌بندی پلاستیکی (فاقد لبه‌های تیز)، خطر آسیب به بسته‌بندی مقوایی محصولات غذایی کاهش می‌یابد.

نتیجه‌گیری

در صنایع مختلف، از کارخانه‌های بزرگ گرفته تا انبارهای توزیع کالا، استفاده از بست و گوشه بسته‌بندی نقشی حیاتی در تضمین سلامت محموله‌ها دارد. این ابزارهای به ظاهر ساده، با مهار تسمه‌ها و محافظت از لبه‌های بسته‌ها، مانع از بروز خساراتی نظیر پارگی کارتن، سقوط محصولات یا باز شدن ناخواسته بسته‌بندی در حین جابجایی می‌شوند. با توجه به تنوع بست و گوشه بسته‌بندی از نظر جنس، اندازه و طراحی، صنایع می‌توانند بر اساس نیاز خود مناسب‌ترین گزینه‌ها را انتخاب کنند تا ضمن صرفه‌جویی اقتصادی، بیشترین ایمنی را فراهم آورند. همچنین حضور تامین‌کنندگانی معتبری مانند فردپک که جدیدترین ملزومات بسته‌بندی را عرضه می‌کنند، دسترسی صنایع به این محصولات را تسهیل کرده است. در نهایت، به‌کارگیری صحیح بست‌ها و گوشه‌های بسته‌بندی موجب افزایش بهره‌وری در فرآیند حمل‌ونقل و کاهش خسارات ناشی از صدمات فیزیکی به کالاها خواهد شد.